Tlo strony artykulu
następny artykuł

Jak leczyć ból gardła od pierwszych objawów?

W niektórych krajach, ból gardła odpowiada za nawet 1/5 konsultacji u lekarzy rodzinnych. Jego przyczyną jest zazwyczaj rozwijający się stan zapalny o podłożu infekcyjnym.¹ Co zrobić, jak zaczyna boleć gardło? W dzisiejszym artykule przedstawiamy sposób postępowania od momentu wystąpienia objawów.

Jak wygląda leczenie bólu gardła o podłożu wirusowym, bakteryjnym i nieinfekcyjnym?

Ból gardła jest jednym z głównych objawów zapalenia błony śluzowej gardła. Dolegliwość może być wywoływana przez bakterie, wirusy lub czynniki nieinfekcyjne, m.in. alergię.¹ Wdrożenie odpowiedniego leczenia wymaga z kolei właściwego rozpoznania źródła dolegliwości.² Jak leczyć ból gardła w poszczególnych przypadkach?

  • zapalenie gardła wywołane przez bakterie – antybiotykoterapia przepisana przez lekarza. W paciorkowcowym zapaleniu gardła stosuje się antybiotyki, a leczeniem pierwszego wyboru jest penicylina fenoksymetylowa lub amoksycylina. W określonych przypadkach stosuje się też inne strategie antybiotykoterapii,
  • zapalenie gardła wywołane przez wirusy – leczenie objawowe z wykorzystaniem leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, prawidłowe nawodnienie.³

A jak wyleczyć ból gardła o charakterze nieinfekcyjnym? Kluczowa jest eliminacja czynników powodujących nieprzyjemne dolegliwości (np. leki przeciwalergiczne) oraz towarzyszących ognisk zapalnych (np. leczenie zapalenia zatok).²

Jakie leki na ból gardła – ogólnoustrojowe czy miejscowe?

Nawet 80% zapaleń gardła ma podłoże wirusowe. Najczęściej odpowiadają za nie rinowirusy, RSV, adenowirusy oraz wirusy grypy i paragrypy. Przy ostrych zapaleniach może dojść też do nadkażenia bakteryjnego przez m.in. Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae.³ Jak poradzić sobie z bólem gardław tej sytuacji? Niezależnie od przyczyny dolegliwości, można zastosować leczenie objawowe w postaci preparatów działających miejscowo lub ogólnoustrojowo. Czym się od siebie różnią?

  • doustne leki ogólnoustrojowe – zazwyczaj ibuprofen lub paracetamol, działają nie tylko na gardło, ale pomagają również zwalczyć ból głowy, mięśni i gorączkę,
  • preparaty do stosowania miejscowego – przede wszystkim spraye i tabletki do ssania na ból gardła. Działają na obszarze objętym zakażeniem, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.⁴

Preparaty miejscowo znieczulające przynoszą szybki efekt terapeutyczny, zapewniając wyraźną ulgę w bólu.⁵

Jakie substancje czynne zawierają tabletki na ból gardła?

Preparaty do stosowania miejscowego, takie jak pastylki i tabletki do ssania na ból gardła, mogą zawierać różnorodne substancje czynne.⁶ Są to głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne, antyseptyki lub leki miejscowo znieczulające.⁴ Należą do nich m.in.:

  • flurbiprofen – niesteroidowy lek przeciwzapalny, hamuje syntezę prostaglandyn, dzięki czemu nie tylko zwalcza ból, ale łagodzi też obrzęk i działa przeciwzapalnie,
  • alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol – wykazują właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, działają w sposób zbliżony do środków miejscowo znieczulających,
  • benzokaina – miejscowy anestetyk, występuje głównie w preparatach złożonych,
  • chlorek benzalkoniowy – powierzchniowo przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczy, ale powolny w działaniu.⁷

Znajomość podstawowych różnic między substancjami czynnymi stosowanymi miejscowo w bólu gardła ułatwia dobór preparatu do rodzaju dolegliwości. Leki działające miejscowo mogą zmniejszać nasilenie bólu i podrażnienia gardła, a więc przyczyniać się do skrócenia czasu niezdolności do pracy czy nauki.⁷

Jak pozbyć się bólu gardła?

Leczenie bólu gardła wymaga przeprowadzenia właściwej diagnostyki, która pozwoli na określenie źródła infekcji oraz wdrożenie prawidłowego postępowania. Niezależnie, czy jest to schorzenie wirusowe, czy bakteryjne, skuteczne sposoby na ból gardła obejmują stosowanie preparatów o działaniu miejscowym, które są cenione za szybkość działania i dobry profil bezpieczeństwa.⁴

Wśród substancji czynnych wykorzystywanych w miejscowych preparatach na ból gardła są m.in. flurbiprofen (składnik produktu leczniczego OTC Synosept Intensive Apteo Med) oraz alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol (składniki produktu leczniczego OTC Synosept Apteo Med).

Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.

1B. Kalicki, J. Milart, A. Wachnicka‑Bąk, M. Placzyńska, A. Jung, Ból gardła – kiedy leczenie objawowe jest wystarczające?, Pediatr. Med. Rodz. 2012, 8 (2), s. 107‑110, https://www.proquest.com/openview/8ca2c28e0a1cf9cd4173f8dd469091c5/1?pq-origsite=gscholar&cbl=5540465 (dostęp 9.04.2026)
2E. Waśniewska-Okupniak, Ból gardła, Lekarz POZ 5/2020, s. 253-257, https://www.termedia.pl/Bol-gardla,98,42945,1,0.html (dostęp 9.04.2026)
3E. Jeżewska, W. Kukwa, A. Ścińska, A. Kukwa, Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych – strategia leczenia, Przewodnik Lekarza 2/2006 vol. 9, s. 12-25, https://www.termedia.pl/Stany-zapalne-blony-sluzowej-nosa-i-gardla-u-dzieci-i-doroslych-8211-strategia-leczenia,8,5752,1,0.html (dostęp 9.04.2026)
4B. Rychlewska-Kłaput, Nowe podejście do bólu gardła, Lek w Polsce 2023’11, vol. 33, s. 8-14, https://lekwpolsce.pl/ebook-657ac49703ffc (dostęp 9.04.2026)
5M. Gołdyka, Rekomendacja farmaceuty w leczeniu bólu gardła, Lek w Polsce 10’18, vol. 28, s. 24-28, https://lekwpolsce.pl/ebook-5c0a71f1c23a2 (dostęp 9.04.2026)
6A. Nowicka-Zuchowska, Postępowanie w bólu gardła i chrypce, Lek w Polsce 10’19, vol. 29, s. 12-18, https://lekwpolsce.pl/ebook-5dc2d0c02bdf1 (dostęp 9.04.2026)
7M. Rygalski, E. Zawisza, Sprawdzone metody leczenia bólu gardła, Lek w Polsce 8’15, vol. 25, s. 12-17, https://lekwpolsce.pl/ebook-560bb9252796b (dostęp 9.04.2026)
wróc do listy artykułów
Dekoracyjne tlo bloga
Dekoracyjne tlo bloga

Po większe dawkowanie wiedzy
zapraszamy do apteki

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania.
Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.