Tlo strony artykulu
następny artykuł

Nawracający ból gardła – co może oznaczać?

Stany zapalne gardła są tak samo powszechną dolegliwością, jak katar. Dzieje się tak m.in. z powodu narażenia błony śluzowej na liczne czynniki drażniące i kontakt z drobnoustrojami. Klasyczne zapalenia gardła trwają kilka dni oraz ustępują samoistnie. ¹ Co, jeśli jednak objawy występują przez dłuższy czas lub mają charakter nawracający? Sprawdź, czym mogą być spowodowane częste infekcje gardła u dorosłych.

Jakie są przyczyny częstego bólu gardła?

Ból gardła ma zwykle podłoże infekcyjne, jednak zdarza się, że jest wywoływany przez inne schorzenia. ² W sytuacji, kiedy trwa dłużej niż 14 dni, mówimy o przewlekłym bólu gardła. ³ Jeśli w ciągu roku występują co najmniej 3 epizody dolegliwości (mimo wdrożenia odpowiedniej terapii), określa się ten stan jako nawracający ból gardła. ⁴ Przyczyny ich występowania charakteryzujemy w dalszej części artykułu.

Podłoże nieinfekcyjne

Co może być powodem, przez który odczuwasz ciągły ból gardła? Przyczyny nie zawsze są związane z infekcją, ale mogą wynikać ze współwystępujących specyficznych bodźców zewnętrznych i wewnętrznych. Należą do nich m.in.:

  • nieprawidłowy tor oddychania przez usta,
  • praca w dużych różnicach temperatur,
  • praca głosem,
  • schorzenia przewodu pokarmowego,
  • palenie papierosów.

Przewlekły lub nawracający ból gardła może być typowy zarówno dla nauczycieli oraz mówców, jak i pracowników zakładów chemicznych czy osób zmagających się z nadkwaśnością bądź refluksem. ¹

Przewlekły nieżyt gardła

Nawracający ból gardła jest charakterystycznym objawem przewlekłego zakażenia lub stanów zapalnych błony śluzowej gardła. Rozwój tego schorzenia często stanowi efekt długiej ekspozycji śluzówki na niekorzystne czynniki (np. nikotyna, chemikalia, gazy) lub jest wywołany przewlekłymi procesami zapalnymi w sąsiadujących rejonach anatomicznych (np. zatoki przynosowe, oskrzela). ²

Pod pojęciem przewlekłego nieżytu gardła kryje się niejednorodna grupa schorzeń, która może mieć postać: ²

  • prostą (Pharyngitis chronica simplex) – rozpulchnienie i przekrwienie błony śluzowej z lepką, gęstą wydzieliną, 
  • przewlekłą (Pharyngitis chronica hypertrophica) – śluzówka pogrubiona i przekrwiona z przerostem grudek chłonnych tylnej ściany gardła, 
  • zanikową (Pharyngitis chronica atrophica) – błona śluzowa podsychająca, zaznaczone naczynia krwionośne na tylnej ścianie gardła. 

Objawy są takie same w przypadku wszystkich wymienionych postaci przewlekłego zapalenia gardła oraz obejmują m.in. uczucie suchości i pieczenia, wrażenie spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, a także dolegliwości bólowe. ¹

Przewlekłe zapalenie migdałków

Powtarzający się ból gardła występuje także w przebiegu przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych (Tonsillitis chronica purulenta). Objawy świadczące o tym schorzeniu to przede wszystkim: ⁵

  • nawroty ostrych zapaleń migdałków podniebiennych z bólem gardła, objawami ogólnymi i powiększeniem węzłów chłonnych,
  • uczucie kłucia w gardle,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • suchy kaszel,
  • częste stany podgorączkowe,
  • uczucie rozbicia.

Przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych może powstać po kilku anginach, a także rozwinąć się na skutek niewłaściwej antybiotykoterapii stosowanej na ostre i nawracające zapalanie gardła u dorosłych lub dzieci. Zdarza się, że za schorzenie odpowiadają również duże zmiany próchnicze w zębach oraz zapalenie zatok przynosowych. ⁵

Przewlekłe zapalenie gardła – jak można leczyć?

Częste lub przewlekłe bóle gardła to uciążliwa dolegliwość, która wymaga leczenia przyczynowego. W zależności od źródła i rodzaju schorzenia, konieczne okazuje się czasami wprowadzenie antybiotykoterapii, a także zastosowanie leczenia chirurgicznego (wycięcie migdałków). ³ 

Doraźny lub nawracający ból gardła – co może pomóc?

W doraźnym łagodzeniu bólu gardła np. o podłożu wirusowym możliwe jest zastosowanie preparatów działających na błony śluzowe gardła przeciwbólowo i przeciwzapalnie.⁶ Wspomagająco stosuje się m.in. pastylki i tabletki do ssania zawierające substancje czynne, takie jak flurbiprofen, alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol. 

W przypadku bólu gardła, który często nawraca lub utrzymuje się przez dłuższy czas, konieczne jest ustalenie przyczyny dolegliwości. Natomiast w czasie diagnostyki i ustalania przyczyny nawracających dolegliwości wymienione substancje czynne mogą pomagać w łagodzeniu objawów i poprawiać komfort pacjenta, jednak najlepiej dobrać je po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Flurbiprofen jest substancją czynną produktu leczniczego Synosept Intensive Apteo Med, a alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol znajdują się w składzie leku Synosept Apteo Med.

Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.

1E. Jeżewska, W. Kukwa, A. Ścińska, A. Kukwa, Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych - strategia leczenia, Przewodnik Lekarza 2/2006 vol. 9, s. 12-25, https://www.termedia.pl/Stany-zapalne-blony-sluzowej-nosa-i-gardla-u-dzieci-i-doroslych-8211-strategia-leczenia,8,5752,1,0.html (dostęp 9.04.2026)
2E. Waśniewska-Okupniak, Ból gardła, Lekarz POZ 5/2020, s. 253-257, https://www.termedia.pl/Bol-gardla,98,42945,1,0.html (dostęp 9.04.2026)
3K. Krüger, N. Töpfner, R. Berner, J. Windfuhr, J. H. Oltrogge, Clinical practice guideline: Sore throat, Deutsches Ärzteblatt International 2021; 118, s. 188-194, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8245861/pdf/Dtsch_Arztebl_Int-118_0188.pdf (dostęp 9.04.2026)
4Ng GJY, Tan S, Vu AN, Del Mar CB, van Driel ML, Antibiotics for preventing recurrent sore throat, Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 7, s. 1-15, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8860619/pdf/CD008911.pdf (dostęp 9.04.2026)
5E. Waśniewska, K. Nowak, Przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych i przerost migdałka gardłowego, Przewodnik Lekarza vol. 5 10/2002, s.124-129, https://www.termedia.pl/Przewlekle-zapalenie-migdalkow-podniebiennych-i-przerost-migdalka-gardlowego,8,1008,1,1.html (dostęp 9.04.2026)
6K. Kaszubska, Zapalenia gardła w okresie letnim, Lek w Polsce vol. 27, 04’17, s. 36-44, https://lekwpolsce.pl/ebook-595a1a8f7d68f (dostęp 9.04.2026)
7A. Nowicka-Zuchowska, Postępowanie w bólu gardła i chrypce, Lek w Polsce vol. 29, 10’19, s. 12-18, https://lekwpolsce.pl/ebook-5dc2d0c02bdf1 (dostęp 9.04.2026)
wróc do listy artykułów
Dekoracyjne tlo bloga
Dekoracyjne tlo bloga

Po większe dawkowanie wiedzy
zapraszamy do apteki

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania.
Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.