Tlo strony artykulu
następny artykuł

Rodzaje bólu gardła: ostry, podostry, przewlekły

Ból to nieprzyjemne doznanie zmysłowe i emocjonalne, które pełni w organizmie funkcję ostrzegawczo-ochronną. W zależności od czasu trwania dolegliwości jest zwykle klasyfikowany na ból ostry i przewlekły.1 Czym wyróżniają się poszczególne rodzaje bólu gardła? Wyjaśniamy to w poniższym artykule.

Podstawowa klasyfikacja bólu gardła

Ból gardła jest objawem stanu zapalnego jamy nosowo-gardłowej. Może być wywoływany przez wirusy, bakterie i patogeny grzybów lub liczne czynniki nieinfekcyjne np. o podłożu alergicznym.2 Podział zapalenia gardła uwzględnia nie tylko przyczyny powstawania dokuczliwych symptomów, ale także czasu ich trwania. Wyróżniamy w związku z tym:

  • ostry ból gardła – trwa krócej niż 4 tygodnie,
  • podostry ból gardła – trwa od 4 do 12 tygodni,
  • przewlekły ból gardła – trwa powyżej 12 tygodni.3

Ostry ból gardła ma tendencję do przechodzenia w postać przewlekłą. Dzieje się tak m.in., jeśli nie zastosowano prawidłowego leczenia.3 W każdym przypadku warto też wiedzieć, jak złagodzić ból gardła.

Czym charakteryzuje się ostry ból gardła?

Ostry ból gardła jest zazwyczaj spowodowany infekcjami o różnej etiologii. Najczęstszą przyczyną tej dolegliwości są wirusy, a za niewielki odsetek (ok. 5-37%) odpowiadają bakterie. W zakażeniu wirusowym ból gardła jest często poprzedzony nieżytem nosa, a wśród objawów towarzyszących wymienia się niewielkie podwyższenie temperatury ciała, złe samopoczucie i przekrwienie błony śluzowej gardła. W bakteryjnym, charakterystyczny jest za to m.in. nagły początek choroby, z wysoką gorączką oraz znacznym przekrwieniem i nalotem na migdałkach.4

Co na ostry ból gardła należy stosować? W leczeniu ostrej postaci najistotniejsze jest odróżnienie zakażenia wirusowego od bakteryjnego. Przy infekcji wirusowej stosuje się leczenie objawowe, z kolei bakteryjne zapalenia gardła wymagają podania odpowiedniego antybiotyku.5

Przyczyny i symptomy przewlekłego bólu gardła

Długotrwały ból gardła może być spowodowany rozmaitymi czynnikami. Postać przewlekła rozwija się często na skutek przedłużonej ekspozycji błony śluzowej gardła na czynniki szkodliwe (np. nikotynę, zmiany temperatury). Bywa również skutkiem procesów zapalnych rozwijających się w sąsiednich rejonach, takich jak przewlekłe zapalenie zatok.4

Jakie objawy pojawiają się przy przewlekłym bólu gardła? Najważniejszym symptomem jest nawracająca, uporczywa nadwrażliwość czuciowa w obrębie gardła, cechująca się różnym nasileniem. Może być to odczuwane m.in. jako drapanie, zawadzanie, uczucie ciała obcego czy spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Co stosuje się na przewlekły ból gardła? Leczenie koncentruje się zwykle na eliminacji czynników drażniących oraz towarzyszących ognisk zapalnych.4

Co na przewlekły, a co na ostry ból gardła?

Jakie są sposoby na ostry ból gardła? Należy przede wszystkim pamiętać, że antybiotyki są wskazane tylko w zapaleniu bakteryjnym, ale nie zmniejszają objawów wywoływanych przez wirusy. Niezależnie od przyczyn bólu gardła, zalecane jest też leczenie objawowe w postaci np. preparatów do stosowania miejscowego, takich jak pastylki do ssania.6

Preparaty miejscowe działają wyłącznie w obszarze objętym dolegliwością, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. 

Wywierają dość szybki efekt terapeutyczny, przynosząc ulgę w bólu. Środki tego rodzaju mogą zawierać różne substancje czynne, np. działające antyseptycznie (alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol) oraz przeciwzapalnie (flurbiprofen z grupy NLPZ).6 Wymienione w tym artykule substancje znajdują się w składzie produktów leczniczych OTC na przykład marki Apteo Med: Synosept Apteo Med (alkohol 2,4-dichlorobenzylowy i amylometakrezol) oraz Synosept Intensive Apteo Med (flurbiprofen).

Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.

1Dobrogowski J., Zajączkowska R., Dutka J., Wordliczek J., Patofizjologia i klasyfikacja bólu, Polski Przegląd Neurologiczny 2011;7(1):20-30, https://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/19890/15593 (dostęp 11.03.2026)
2B. Kalicki, J. Milart, A. Wachnicka‑Bąk, M. Placzyńska, A. Jung, Ból gardła – kiedy leczenie objawowe jest wystarczające? Pediatr. Med. Rodz. 2012;8(2):107‑110, https://www.proquest.com/openview/8ca2c28e0a1cf9cd4173f8dd469091c5/1?pq-origsite=gscholar&cbl=5540465 (dostęp 11.03.2026)
3D. Thanh, T. H. Thoai My, L. Quoc Anh, Clinical Features And Treatment Result Of Pharyngitis At Hue University Hospital, Journal of Medicine and Pharmacy – 5:48-55, https://jmp.huemed-univ.edu.vn/BBao/2020/3/PDF_2020m03d018_9_58_10.pdf (dostęp 11.03.2026)
4E. Waśniewska-Okupniak, Ból gardła, Lekarz POZ 2020;5:253-257, https://www.termedia.pl/Bol-gardla,98,42945,1,0.html (dostęp 11.03.2026)
5E. Jeżewska, W. Kukwa, A. Ścińska, A. Kukwa, Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych – strategia leczenia, Przewodnik Lekarza 2006;2(9):12-25, https://www.termedia.pl/Stany-zapalne-blony-sluzowej-nosa-i-gardla-u-dzieci-i-doroslych-8211-strategia-leczenia,8,5752,1,0.html (dostęp 11.03. 2026)
6B. Rychlewska-Kłaput, Nowe podejście do bólu gardła, Lek w Polsce 2023;11(33):8-14, https://lekwpolsce.pl/ebook-657ac49703ffc (dostęp 11.03.2026)
wróc do listy artykułów
Dekoracyjne tlo bloga
Dekoracyjne tlo bloga

Po większe dawkowanie wiedzy
zapraszamy do apteki

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania.
Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.